عوارض پر بودن بیش از حد روغن گیربکس و تاثیر آن بر عملکرد خودرو
روغن گیربکس یکی از مهمترین اجزای سیستم انتقال قدرت خودرو است که وظیفه اصلی آن کاهش اصطکاک بین چرخدندهها، خنکسازی قطعات، روانکاری و جلوگیری از فرسایش گیربکس میباشد. به طور معمول، کم بودن روغن گیربکس یکی از مشکلاتی است که اکثر رانندگان از آن مطلع هستند؛ اما کمتر کسی به این موضوع توجه دارد که زیاد بودن روغن گیربکس نیز میتواند به همان اندازه خطرناک باشد. در این مقاله از گیربکس من ۲۴، به عنوان تعمیرگاه گیربکس اتومات مشهد، به بررسی کامل مضرات زیاد بودن روغن گیربکس، دلایل بروز این مشکل، نشانهها و راههای جلوگیری از آن میپردازیم.
اهمیت سطح استاندارد روغن گیربکس
روغن گیربکس باید در یک سطح استاندارد و مشخص قرار داشته باشد. اگر مقدار آن کمتر از حد مجاز باشد، قطعات دچار سایش میشوند و کارکرد گیربکس به مشکل میخورد. اما وقتی مقدار آن بیشتر از حد نرمال باشد، فشار اضافی به سیستم وارد میشود و خاصیت روانکاری کاهش پیدا میکند. به همین دلیل، رعایت تعادل در میزان روغن گیربکس برای افزایش عمر مفید خودرو ضروری است.
مضرات زیاد بودن روغن گیربکس
اصلی ترین و شایع ترین مضرات زیاد بودن روغن گیربکس عبارتند از:
بیشتر بدانید» جهت اطلاع از دلایل کم شدن روغن موتور و راهکارهای پیشگیری از آن، روی لینک کلیک کنید.
-
افزایش فشار داخلی و نشت روغن گیربکس
وقتی سطح روغن گیربکس بیش از اندازه باشد، فشار اضافی در داخل محفظه ایجاد میشود. این فشار میتواند باعث نشت روغن از کاسهنمد، اورینگها و درزهای گیربکس شود. نشت روغن نه تنها باعث کثیف شدن اطراف موتور و گیربکس میشود، بلکه سطح روغن به مرور کاهش پیدا کرده و آسیبهای جدیتری به سیستم وارد میکند.
-
کف کردن روغن گیربکس و کاهش روانکاری
سطح بالای روغن موجب برخورد دندهها و اجزای متحرک با روغن بیش از حد میشود. این وضعیت منجر به کف کردن روغن خواهد شد. کف کردن یعنی ورود حبابهای هوا به روغن گیربکس. وجود این حبابها خاصیت روانکاری روغن را کاهش داده و باعث میشود فلزات با تماس مستقیم ساییده شوند.
بیشتر بخوانید» چگونه روغن گیربکس را بررسی کنیم؟
-
افزایش دمای روغن گیربکس
وقتی روغن بیش از حد باشد، جریان آن به درستی در مسیر طراحیشده حرکت نمیکند. این موضوع باعث افزایش دمای روغن و قطعات گیربکس خواهد شد. دمای بالا منجر به کاهش کیفیت روغن، افت ویسکوزیته و از دست رفتن کارایی آن میشود.
-
آسیب به کاسه نمد و واشر های گیربکس
فشار بیش از حد ناشی از زیاد بودن روغن، به مرور زمان باعث فرسودگی و ترک خوردن کاسه نمدها و واشرهای گیربکس میشود. این امر نه تنها هزینه تعمیر را بالا میبرد، بلکه در برخی موارد ممکن است نیاز به تعویض کامل قطعات داشته باشد.
-
اختلال در تعویض دنده ها
یکی دیگر از مضرات زیاد بودن روغن گیربکس، ایجاد مشکل در تعویض دندهها است. زمانی که روغن کف میکند یا داغ میشود، فشار روغن در سیستم تغییر میکند و همین موضوع باعث سختی در جا رفتن دندهها یا ایجاد ضربه در هنگام تعویض میشود.
بیشتر بخوانید» اصلی ترین دلایل گاز هرز خوردن گیربکس اتومات
-
کاهش عمر مفید گیربکس
به طور کلی، زیاد بودن روغن گیربکس باعث افزایش فشار، دما و کاهش خاصیت روانکاری میشود. همه این عوامل دست به دست هم داده و موجب میشوند که عمر مفید گیربکس به شدت کاهش پیدا کند. این موضوع میتواند هزینههای سنگین تعمیر و حتی تعویض گیربکس را به همراه داشته باشد.
نشانه های زیاد بودن روغن گیربکس
تشخیص زیاد بودن روغن گیربکس برای راننده اهمیت زیادی دارد. برخی علائم رایج عبارتند از:
- مشاهده نشت روغن از اطراف گیربکس
- ایجاد کف یا حباب در گیج روغن (در گیربکسهایی که گیج دارند)
- سخت جا رفتن دندهها یا ایجاد ضربه هنگام تعویض دنده
- بالا رفتن غیرعادی دمای گیربکس
- بوی سوختگی یا تغییر رنگ روغن گیربکس
بیشتر بدانید» روغن واسکازین یا روغن دنده چیست؟
نحوه اندازه گیری روغن گیربکس اتومات
اندازه گیری صحیح سطح روغن گیربکس اتومات یکی از مهمترین اقدامات برای حفظ سلامت سیستم انتقال قدرت خودرو است. سطح نامناسب روغن میتواند عملکرد گیربکس را مختل کرده و در بلندمدت باعث آسیب به قطعات داخلی شود. به همین دلیل بررسی منظم سطح روغن گیربکس اهمیت زیادی دارد.
برای اندازهگیری روغن گیربکس اتومات، ابتدا خودرو را روی سطحی کاملاً صاف پارک کنید. سپس موتور خودرو را روشن کرده و اجازه دهید چند دقیقه کار کند تا گیربکس به دمای کاری مناسب برسد. در بسیاری از خودروها توصیه میشود که در حالی که موتور روشن است، اهرم دنده را به ترتیب از حالت P به R، N و D منتقل کرده و دوباره به حالت P برگردانید. این کار باعث میشود روغن در تمام مسیرهای داخلی گیربکس جریان پیدا کند.
در مرحله بعد، کاپوت خودرو را باز کرده و گیج روغن گیربکس را پیدا کنید. این گیج معمولاً دارای دستهای با رنگ مشخص (اغلب قرمز یا زرد) است. گیج را بیرون بکشید و با یک دستمال تمیز آن را کاملاً پاک کنید. سپس دوباره گیج را در محل خود قرار داده و مجدداً بیرون بکشید تا سطح واقعی روغن مشخص شود.
روی گیج معمولاً دو علامت MIN و MAX یا HOT و COLD وجود دارد که محدوده استاندارد سطح روغن را نشان میدهد. اگر سطح روغن بین این علامتها قرار داشته باشد، مقدار آن مناسب است. در صورتی که سطح روغن کمتر یا بیشتر از این محدوده باشد، لازم است مقدار روغن تنظیم شود.
همچنین هنگام بررسی، به رنگ و بوی روغن نیز توجه کنید. روغن سالم معمولاً رنگی شفاف و مایل به قرمز دارد و بوی سوختگی نمیدهد. تغییر رنگ یا بوی نامطبوع میتواند نشانه کاهش کیفیت روغن و نیاز به تعویض آن باشد. بررسی منظم روغن گیربکس میتواند از بسیاری از مشکلات پرهزینه در آینده جلوگیری کند.
روش های جلوگیری و رفع مشکل زیاد بودن روغن گیربکس
- بررسی سطح روغن به روش استاندارد
برای اطمینان از مقدار صحیح روغن گیربکس، باید دستورالعمل دفترچه راهنمای خودرو رعایت شود. معمولاً خودرو باید در سطح صاف و در حالت گرم (یا سرد بسته به نوع گیربکس) بررسی شود.
- تخلیه روغن اضافی
اگر سطح روغن بالاتر از حد استاندارد باشد، باید مقداری از آن تخلیه شود. این کار بهتر است توسط مکانیک متخصص انجام شود تا به سیستم آسیب وارد نشود.
بیشتر بخوانید» آشنایی با مهم ترین نکات و اصول تعویض دنده
- سرویسهای دورهای منظم
با تعویض منظم و بهموقع روغن گیربکس، احتمال بروز مشکلاتی مانند افزایش سطح روغن یا کاهش کیفیت آن کمتر میشود.
- استفاده از روغن مناسب
همیشه باید از روغن گیربکس توصیهشده توسط شرکت سازنده خودرو استفاده کرد. استفاده از روغنهای غیراستاندارد ممکن است ویسکوزیته نامناسبی ایجاد کرده و باعث مشکلاتی نظیر کف کردن شود.
- بررسی سیستم خنککننده و درزها
برای جلوگیری از افزایش غیرعادی سطح روغن، باید سیستم خنککننده و اتصالات گیربکس بهطور مرتب بررسی شوند.
نتیجه گیری
زیاد بودن روغن گیربکس برخلاف تصور برخی افراد، نهتنها مفید نیست بلکه میتواند آسیبهای جدی و پرهزینهای به خودرو وارد کند. مشکلاتی مانند کف کردن روغن، نشت، افزایش دما، سختی در تعویض دنده و کاهش عمر مفید گیربکس تنها بخشی از پیامدهای آن هستند. بهترین راهکار برای پیشگیری، رعایت دستورالعمل سازنده، استفاده از روغن مناسب و انجام سرویسهای دورهای است.
سوالات متداول درباره زیاد بودن روغن گیربکس
زیاد بودن روغن گیربکس چه آسیبهایی به خودرو وارد میکند؟
زیاد بودن روغن گیربکس میتواند باعث افزایش فشار داخلی، کف کردن روغن و کاهش خاصیت روانکاری شود. این مشکل در طول زمان موجب افزایش دمای گیربکس، نشتی روغن، اختلال در تعویض دندهها و فرسودگی قطعات داخلی خواهد شد. ادامه این شرایط ممکن است هزینههای سنگین تعمیر گیربکس را به همراه داشته باشد.
مهمترین نشانههای زیاد بودن روغن گیربکس چیست؟
از مهمترین علائم زیاد بودن روغن گیربکس میتوان به نشت روغن، سخت جا رفتن دندهها، ضربه هنگام تعویض دنده، افزایش دمای گیربکس و بوی سوختگی روغن اشاره کرد. در برخی خودروها نیز وجود کف یا حباب روی گیج روغن میتواند نشانه بالا بودن سطح روغن گیربکس باشد.
آیا کف کردن روغن گیربکس خطرناک است؟
بله، کف کردن روغن گیربکس یکی از مشکلات جدی ناشی از بالا بودن سطح روغن است. ورود حبابهای هوا به روغن باعث کاهش کیفیت روانکاری میشود و تماس مستقیم قطعات فلزی را افزایش میدهد. این موضوع میتواند موجب سایش شدید قطعات داخلی و کاهش عمر مفید گیربکس شود.
در صورت زیاد بودن روغن گیربکس چه کاری باید انجام داد؟
در صورت بالا بودن سطح روغن گیربکس، باید روغن اضافی تخلیه شود تا مقدار آن به سطح استاندارد برسد. انجام این کار بهتر است توسط تعمیرکار متخصص انجام شود، زیرا تنظیم نادرست سطح روغن میتواند عملکرد گیربکس را دچار مشکل کرده و به قطعات داخلی آسیب وارد کند.
چگونه میتوان از زیاد شدن روغن گیربکس جلوگیری کرد؟
برای جلوگیری از زیاد شدن روغن گیربکس، باید سطح روغن طبق دستورالعمل شرکت سازنده و در شرایط استاندارد بررسی شود. همچنین استفاده از روغن مناسب، انجام سرویسهای دورهای و مراجعه به تعمیرگاه تخصصی هنگام تعویض روغن، نقش مهمی در جلوگیری از بروز این مشکل دارد.
